Latince ad 'hymen' olan kizlik zari, vajina girisinde bir dokudur. Anne karnındaki fetal hayattan arta kalan bu dokuparçasının boyutu, sekli ve kalinligi kisiye ve yaşa göre degismektedir. Kiz cocuklar dogdugunda bu zar genellikle halka seklinde ve vajinal açıklığın çoğunu kaparken ilerleyen donemde kizlik zari vajinal açikligin sadece bir kısmını kaplamaktadir. Çok nadir de olsa, kizlik zari tüm vajinal açikligi da kapatabilmekte ve adet görme sorunlarina neden olabilmektedir.
Kizlik zari vajinal açikligin etrafinda birkaç farkli konuma sahip olabilmektedir. Sekli ve boyutlari kadindan kadina degisiklik gösterebilmektedir. En yaygin kizlik zar türleri, dairesel (tüm vajinal açikligI çevreleyen) ve hilal seklindedir.
Ortasindaki boslugu sekline göre kizlik zarina çesitli isimlerle tanimlamaktayiz;
Tipi en sik görülen kizlik zari tipidir. Zarin ortasindaki delik yuvarlak seklinde gözlemlenir.
Kizlik zarinin otasindan geçen bir bant ile zar sanki gözlük gibi iki bölmeli görünür. Bazi durumlarda bu bölme oldukça kalin olup ilk iliskiyi zor ve agril hale getirip cerrahi müdehale ihtimali dogurabilir.
Anüler tarza göre açiklik daha büyüktür ve asimetrik gibi gorunur.
Bu tip kizlik zarlarinda ortada delik yerine çok sayida minik delikçikler vardir.
Kizlik zarı yerleşimi kisiden kisiye degismekle birlikte vajina girisinden 1-1,5 cm kadar içeride bulunmaktadır. Özellikle kilolu kişilerde dış genital organlardan labium majusların dolgun olduğu kişilerde daha derinde yerleşimli gibi görünebilir. Muayene sırasında labium majuslar çekilerek kızlık zarına bakıldığında vajen girişinden itibaren yine 1.5 -2 cm lik derinlikte olduğu gözlenir.
Bir kisinin kendi kizlik zarini görebilmesi ve yorumda bulunabilmesi son derece zordur. Genital bölge anatomisine hakim olmak, dogru pozisyonu (jinekolojik muayenede uygulanan litotomi pozisyonu) uygulamak ve en önemlisi bu konuda oldukça deneyim sahibi olmasi gerekmektedir.
Kizlik zarı yirtildiktan sonra yeniden oluşmaz. Yırtılma sonrası ilişkiden yaklaşık 4 gün-1 hafta sonra doku kenarları merkezde açıklık kalacak şekilde iyileşir. Tekrarlayan ilişkilerde iyileşme için yeterli süre geçmişse tekrar kanama olmayacaktır.
Kızlık zarı cinsel ilişki dışında spor yaralanmalarda, tampon kullanımı ve masturbasyon sırasında bozulabilir. Hafif kanama veya lekelenme ile anlaşılabileceği gibi her lekelenme kızlık zarının yırtıldığı anlamına gelmemektedir. Aynı şekilde bazı tip kızlık zarlarında yırtılma olduğu halde kanama olmayabilir.
Lokal anestezi altında ya da genel anestezi altında yapılabilmektedir. Kalıcı ve geçici olmak üzere iki tip kızlık zarı dikim tekniği mevcuttur. Geçici kızlık zarı diktirme,ilişkiden yaklaşık 1-7 gün öncesinde yapılabilir. cinsel ilişki süresinin gecikmesi ile birlikte dikişler eriyebilir ve fonksiyonunu kaybeder bu durumda cinsel ilişki sonrası kanama olmayabilir.
Kalıcı kızlık zarı diktirme, zarın bulunduğu bölgeden alınan ince zar gibi mukoza tabakası ile vajinanın girişi daraltılır, bu işlem dikim ile son buldurulur, buna flep yöntemi de denilmektedir. Daha sonrada dikişlerin alınması gerekmez. Operasyonun hemen arkasına normal hayata akışına dönüş sağlanır ve herhangi bir sıkıntı oluşmaz.
Microcerrahi teknik: Her kızlık zarı yapısına uygun değildir. Uygun vakada uygulandığında ve iyileşmenin tam olduğu durumlarda gerçeğine en uygun olan tekniktir.
Kızlık zarı dikimi sonrası özel bir ilaç krem kullanımı gerekmez. Sadece bölgenin hijyenine dikkat etmek gerekir. Bazen antiseptik solusyonlarla temizlik ve pansuman önerilebilir. Rahatlıkla ertesi gün duş alabilirsiniz. Ancak ilk hafta yara iyileşmesi sırasında dokuların birbirinden uzaklaşmamadı için yoğun bacak açmayı gerektiren spor ve aktivitelerden uzak durmak gerekir.
Kesinlikle hayır, sadece kadın doğum uzmanları veya adli tıp uzmanları bunu anlayabilir. Dikiş materyalleri eriyen olabildiğince ince ve renksiz olarak seçilmektedir. İşlem kadın doğum uzmanı tarafından gerekli durumlarda yapılabilir. Bu işlem sağlık açısından zorunluluk olmamakla birlikte hastanın sosyal durumu eğer bu operasyonu gerektiriyorsa uygulanabilir.